Sprawozdanie z konferencji: „Spoiwa – spoty – konfrontacje. Relacje kulturowe w Europie Środkowej na przestrzeni dziejów” (Katowice)

7–9 listopada 2023 r. w Katowicach odbyła się pierwsza z serii wspólnych konferencji odnowionej Polsko-Słowackiej Komisji Historyków. Celem wydarzenia było nie tylko spotkanie członków Komisji ani wyłącznie rozważanie wspólnych dziejów Polski i Słowacji, ale bardziej szeroki namysł nad dziejami regionu Europy Środkowej, której istotnymi częściami były tereny obu krajów i ludów je zamieszkujących. Niebagatelnym elementem było również stworzenie badaczom regionu możliwości spotkania się i nawiązania kontaktów, a także posłuchania sprawozdań z badań przedstawicieli innych dziedzin humanistyki, skonfrontowania się z mniej znanymi metodologiami oraz podyskutowanie nie tylko na tematy, które są bliskie badaczom, ale i na te nieco bardziej obce. Słowem – celem była też twórcza konfrontacja.

Na konferencji zgromadzili się historycy oraz historycy kultury, sztuki i literatury, by rozważać istotne zagadnienia z wybranych okresów dziejów: od średniowiecza do współczesności. Trwała ona trzy dni, podczas których wysłuchano ok. 40 wystąpień, po których trwały czasem dłuższe debaty. Dzień drugi był dniem dwóch sesji równoległych, w pozostałe dni odbywały się obrady w głównej sali. Obrady otworzyły przemowy: dyrektora Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego, prof. dr. hab. Jerzego Sperki oraz przewodniczących obu części Komisji: dr. hab. Aleksandra Łupienki (część polska) i PhDr. Rastislawa Kožiaka PhD. (część słowacka). Językami konferencji były polski, słowacki i angielski. Wielu uczestników przyjechało z zagranicy, oczywiście ze Słowacji, ale także z Węgier, Rumunii i Chorwacji. Wydarzenie to miało więc charakter (pięknej) mozaiki różnych dziedzin humanistyki, różnych epok, krajów i kultur oraz właśnie języków.

Głównym organizatorem konferencji był Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, a sponsorami wydarzenia Ambasada Słowacji oraz Instytut Słowacki. Patronat objął także współorganizator, Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego, a nowoczesnej przestrzeni dla obrad udzieliła CINiBA, czyli Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka. Ponadto Muzeum Śląskie drugiego dnia konferencji zaprosiło uczestników na zwiedzane z przewodnikiem wystawy stałej dotyczącej historii Śląska.

Następna konferencja odbędzie się za dwa lata, w 2025 r., na Słowacji.

Aleksander Łupienko