„Rekonstrukcja mapy historycznej” – lekcja prowadzona przez Pracownię Atlasu Historycznego w ramach Festiwalu Nauki
Instytut Historii PAN wziął udział w tegorocznym XIII Festiwalu Nauki, i przygotował zajęcia w ramach Programu dla szkół (poz. 563: „Rekonstrukcja mapy historycznej”). Zostały zorganizowane lekcje festiwalowe, w których uczestniczyła młodzież z Gimnazjum nr 11 w Olsztynie, z Akademickiego Gimnazjum nr 50 w Warszawie oraz z Gimnazjum i Liceum Fundacji „Nauka i Wiedza”, również z Warszawy. Pracownicy Pracowni Atlasu Historycznego w dniach 23 i 24 września 2009 r. pokazali uczniom, jak powstają kolejne tomy atlasu. Lekcje odbywały się według następującego planu:
1. Wstęp – czym jest ta pracownia i atlas historyczny Polski XVI w. (M. Wilska, M. Słoń),
2. Co to jest mapa – podstawowe pojęcia kartograficzne, cechy mapy, jej funkcje i rodzaje (J. Suproniuk),
3. Krótka historia kartografii polskiej (M. Zbieranowski),
4. Źródła archiwalne do rekonstrukcji mapy: rejestry poborowe, wizytacje kościelne i lustracje królewszczyzn (M. Piber-Zbieranowska),
4. Opracowanie mapy na komputerze (E. Rutkowska),
5. Zadania:
– zaznacz dzisiejszy zasięg Warszawy na mapie Mazowsza w XVI w.
– znaleźć Stary Sącz na mapie woj. krakowskiego w XVI w.
– znaleźć Zakopane na mapie woj. krakowskiego w XVI w.
– na podstawie nowożytnego planu Wieliczki odgadnąć, które to miasto (spośród planów zawartych w atlasie woj. krakowskiego)
– na podstawie nowożytnego planu Krakowa odgadnąć, które to miasto (mając do dyspozycji współczesne plany Gdańska, Krakowa, Poznania i Wrocławia).
Zainteresowanie młodzieży było oczywiście zróżnicowane. Po zajęciach uczestnicy wypełniali przygotowane przez organizatorów Festiwalu Nauki ankiety, oceniali między innymi odbytą lekcję w skali 0-6. Wśród przeszło 60 ocen było kilka trójek i czwórek, lecz zdecydowanie przeważały piątki i szóstki. Jeden z licealistów z ostatniej grupy pytał się, jakie wykształcenie musi zdobyć, żeby pracować w takim miejscu. Pracownia Atlasu Historycznego również w przyszłym roku podejmie się prowadzenia podobnych zajęć.
