Program konferencji „Giedyminowicze – litewska dynastia, jej rola i wpływ w historii Europy Środkowo-Wschodniej”

Związek Szlachty Polskiej
Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego
Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk
Litewska Ambasada w Polsce
Przykarpacki Państwowy Uniwersytet im. Wasyla Stefanyka
Centrum Studiów Mediewistycznych
Uniwersytet Witolda Wielkiego

mają zaszczyt zaprosić na konferencję:

Giedyminowicze – litewska dynastia, jej rola i wpływ w historii Europy Środkowo–Wschodniej

Warszawa, 25–26 czerwca 2021 r.
oraz on-line: ZOOM

Miejsce obrad: Sala im. Joachima Lelewela w Instytucie Historii im. T. Manteuffla Polskiej Akademii Nauk (Rynek Starego Miasta 29/31; 00–272 Warszawa)

Członkowie rodu Gedyminowiczów władali środkowo-wschodnią częścią Europy aż do końca XVI wieku. Potomkowie – jednego z Gedyminowiczów – Władysława Jagiełły, króla Polski i wielkiego księcia Litwy – przyjęli nazwę Dynastii Jagiellonów, której kres przypada wraz ze śmiercią Zygmunta Augusta w 1572 roku. Gedyminowicze na przestrzeni wieków władali Litwą, Polską, Węgrami, Czechami, Mołdawią, a także księstwami na Rusi, Wołyniu, Podolu. Stali się jedną z najpotężniejszych dynastii w tej części świata. Aczkolwiek w wyniku „sporów w rodzinie” nie utrzymali trwalej władzy nad tą częścią Europy. W XVII w. do dziedzictwa Gedyminowiczów (Jagiellonów) odwoływali się m. in. polscy Wazowie, ze względu na swe pochodzenie po kądzieli od Katarzyny Jagiellonki.

Zadaniem konferencji jest wykazanie potęgi dynastycznej rodu Gedyminowiczów. Konferencja odbędzie się w 620. rocznicę zawarcia unii wileńsko-radomskiej. Unia ta, podobnie jak wszystkie inne od Krewa do Lublina – została sporządzona pomiędzy członkami rodu Gedyminowiczów.

 

 

Program konferencji:

25 czerwca 2021 r.

9.00–9.30: Początek konferencji. S!owo wstępne.

9.30–11.30
Panel 1: Korzenie Gedymina. Genealogia Rodu. Rodziny wywodzące się od Gedyminowiczów
Moderator: Andrzej Rachuba (PL)

Tomas Baranauskas (LT), Pochodzenie Gedymina

Jakub Rogulski (PL), Czy badania pamięci zbiorowej mogą rozświetlić mroki genealogii – próba nowego spojrzenia na kwestię pochodzenia rodzin Czartoryskich oraz Zbaraskich i Wiśniowieckich

Marceli Antoniewicz (PL), Relacje genealogiczne Książąt Holszańskich z Gedyminowiczami

Vitaliy Mykhaylovskiy (UA), Kiedy urodzili się ksążęta Koriatowiczowie i ile mieli lat w chwili śmierci?

 

11.30–12.00: Przerwa

12.00–14.20
Panel 2: Badania genealogiczne a badania genetyczne – czy genetyka może zweryfikować genealogię?
Moderator: Łukasz Łapiński (PL)

Michał Milewski (PL), Geneza Bałtów wświetle wyników badań genetycznych

Andrzej Bajor (PL), Badania STR Gedyminowiczów

Vladymir Volkov (RU), Badania SNP Gedyminowiczów

Stanisław Plewako (PL), Identyfikacja pre–Gedyminowiczów pośród subkładu L551

Marek Figlerowicz (PL), W poszukiwaniu genomu Piastów

 

14.30–15.30: Obiad

15.30–17.30
Panel 3.1: Gedyminowicze jako Ród rządzący: sukcesy, porażki, konflikty między członkami Rodu
Moderator: Jan Tęgowski (PL)

Rūta Čapaitė (LT), O czym prawdziwy rycerz nie powinien mówić

Alieh Dziarnovič (BY), Tytuł Wielkiego Księstwa Litewskiego jako kompromis między Olgerdoviczami a Keistutoviczami

Andrej Ryčkov (LT), Kniaź Dymitr Buremski – w kontekście zbrodni obrazy majestatu Zygmunta I Starego

Lidia Korczak (PL), Kazimierz Jagiellończyk wobec współrodowców Gedyminowiczów

Leontij Voitovych (UA), Książę Lubart–Dmitrij Giedyminowicz i walka o dziedzictwo Romanowiczów (1323–1383)

 

17.30–18.00: Przerwa

18.00–20.00
Panel 3.2: Gedyminowicze jako Ród rządzący: sukcesy, porażki, konflikty między członkami Rodu
Moderator: Vasil Varonin (BY)

Igor Smutok (UA), Czy mógł Jerzy Narymuntowicz zostać właścicielem księstwa przemyskiego?

Yanina Ryier (BY), O miejscu Andrieja Połockiego w hierarchii Wielkich Księciów Wielkiego Księstwa Litewskiego

Jarosław Nikodem (PL), Gedyminowiczowie kontestujący porządek polityczny na Litwie

Vytas Jankauskas (LT), Gedyminowiczowie na Wołyniu w drugiej połowie XIV wieku

Andrei Liuby (BY), Kryzys dynastyczny i zmiana zasadności następstwa tronu w Wielkim Księstwie Litewskim w XIV wieku

20.30: Kolacja

 

26 czerwca 2021 r.

10.00–12.00
Panel 4: Relacje Gedyminowiczów z Moskwą, Ordą, Zakonami, Mazowszem i Polską
Moderator: Jasiński Tomasz (PL)

Sergiej Polechow (RU), Polityka wielkiego księcia litewskiego Witolda wobec Pskowa

Vasil Varonin (BY), Przysięgi lenne książątt Giedyminowiczów dla polskiego króla Władysława II Jagiełły z lat 1386–1393

Marek Radoch (PL), Do ut des, czyli rzecz o darze w kontaktach Wielkich Mistrzów Krzyżackich z Władysławem Jagiełłą i Witoldem

Janusz Grabowski (PL), Mariaże Książąt i Księżniczek mazowieckich z dynastią Gedymina

Krzysztof Pietkiewicz (PL), Uprawnienia Giedyminowiczów do tronu wielkoksiążęcego (1341–1506) (od Jawnuty do Mielnika)

 

12.00–12.20: Przerwa

12.20–14.20
Panel 5: Miscellanea
Moderator: Krzysztof Pietkiewicz (PL)

Borys Cherkas (UA), Wpływ polityki „ukraińskiej” na ewolucję statusu Giedyminowiczów i Dżuczidów w XIV–XVI wiekach

Stanislav Kelembet (UA), Synowie Fiedora Olgierdowicza (kwestia pochodzenia Aleksandra Ostieja i Iwana Żediwida)

Aliona Liubaya (BY), Giedyminowicze i osadnictwo Tatarskie na ziemiach Wielkiego Księstwa Litewskiego

Šedvydis Laurynas (LT), Skarb Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVI wieku: pomiędzy państwem a dynastią Jagełłonów

 

14.30–15.30: Obiad

15.30–16.30 Debata panelowa: Unia Wileńsko–Radomska na tle unii polsko–litewskich w kontekście sporów, porozumień i polityki poszczególnych członków Rodu Giedyminowiczów
Moderator: Adrian Jusupović (PL)
Myroslav Voloshchuk (UA), Alieh Dziarnovič (BY), Laurynas Šedvydis (LT), Lidia Korczak (PL), Henryk Litwin (PL)

16.30–17.00: Przerwa

17.00–18.00 Dyskusja panelowa: Podsumowanie konferencji i sugestie kierunku pogłębienia badań wybranych obszarów tematycznych
Moderator: Adrian Jusupović (PL)
Myroslav Voloshchuk (UA), Tomasz Jasiński (PL), Rūstis Kamuntavičius (LT), Krzysztof Pietkiewicz (PL), Jan Tęgowski (PL), Łukasz Lubicz-Łapiński (PL), Andrzej Rachuba (PL)

18.30: Kolacja