Pracownicy Naukowi
Przemysław Olstowski
profesor w IH PAN od 1 października 2010 r.
Prace monograficzne:
- Generał Gustaw Orlicz-Dreszer (1889–1936). Dowódca wojskowy i działacz społeczno-polityczny, Toruń 2000 i 2002.
- Oświata polska i niemiecka w Toruniu w latach 1920–1939, w: Historia Torunia, pod red. Mariana Biskupa, t. III, cz. 2: W czasach Polski Odrodzonej i okupacji niemieckiej (1920–1945), Toruń 2006, s. 311–378.
- Obóz pomajowy w województwie pomorskim w latach 1926–1939, Warszawa 2008.
- Procesy „starościńskie” w województwie pomorskim w latach 1936–1937. Polityka obozu rządzącego i niejawne mechanizmy władzy na szczeblu powiatu w pierwszej połowie lat trzydziestych w świetle kilku procesów karnych, Warszawa 2014.
- Charakterystyka źródeł i stanu badań do dziejów województwa pomorskiego, w: Historia Pomorza, tom V (1918–1939). Województwo pomorskie i Wolne Miasto Gdańsk, cz. 1: Ustrój, społeczeństwo i gospodarka, pod red. Szczepana Wierzchosławskiego i Przemysława Olstowskiego, Toruń 2015, s. 11–47.
- Stosunki ludnościowe w województwie pomorskim, w: Historia Pomorza, tom V (1918–1939). Województwo pomorskie i Wolne Miasto Gdańsk, cz. 1: Ustrój, społeczeństwo i gospodarka, pod red. Szczepana Wierzchosławskiego i Przemysława Olstowskiego, Toruń 2015, s. 88–148.
- Życie polityczne, w: Historia Pomorza, t. V (1918–1939). Województwo pomorskie i Wolne Miasto Gdańsk, cz. 2: Polityka i kultura, pod red. Szczepana Wierzchosławskiego i Przemysława Olstowskiego, Toruń 2018, s. 11–74.
- Szkolnictwo i oświata, ruch naukowy, biblioteki i muzea, w: Historia Pomorza, t. V (1918–1939). Województwo pomorskie i Wolne Miasto Gdańsk, cz. 2: Polityka i kultura, pod red. Szczepana Wierzchosławskiego i Przemysława Olstowskiego, Toruń 2018, s. 176–221.
- Życie literackie, w: Historia Pomorza, t. V (1918–1939). Województwo pomorskie i Wolne Miasto Gdańsk, cz. 2: Polityka i kultura, pod red. Szczepana Wierzchosławskiego i Przemysława Olstowskiego, Toruń 2018, s. 222–240.
- Ruch wydawniczy, w: Historia Pomorza, t. V (1918–1939). Województwo pomorskie i Wolne Miasto Gdańsk, cz. 2: Polityka i kultura, pod red. Szczepana Wierzchosławskiego i Przemysława Olstowskiego, Toruń 2018, s. 241–249.
- [Razem z: Tomasz Łaszkiewicz i Tomasz Krzemiński] Życie codzienne, w: Historia Pomorza, t. V (1918–1939). Województwo pomorskie i Wolne Miasto Gdańsk, cz. 2: Polityka i kultura, pod red. Szczepana Wierzchosławskiego i Przemysława Olstowskiego, Toruń 2018, s. 318–350.
- Gimnazjum Toruńskie w latach II Rzeczypospolitej (1920–1939), w: Sylwia Grochowina, Arkadiusz Kierys, Anna Krygier, Przemysław Olstowski, Gimnazjum Toruńskie w latach 1920–1989 (Od Państwowego Gimnazjum Męskiego do I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika), Toruń 2018, s. 11–87.
Artykuły:
- Dywizja jazdy płk. Gustawa Orlicza-Dreszera w bitwie warszawskiej, „Wojskowy Przegląd Historyczny”, 1997, nr 1–2, s. 35–63.
- Biografistyka piłsudczyków – stan badań i potrzeby dalszych prac badawczych, „Czasy Nowożytne”, t. 8 (9), 2000, s. 221–253.
- PET i Organizacja Młodzieży Narodowej w Częstochowie w latach 1904–1914. Przyczynek do dziejów ruchu zetowego w Królestwie Polskim przed I wojną światową, „Czasy Nowożytne”, t. 10 (11), 2001, s. 119–146.
- Oddział II Sztabu Głównego Wojska Polskiego – organizacja i funkcjonowanie służby informacyjno-wywiadowczej II Rzeczypospolitej, w: Marian Rejewski 1905–1980. Życie Enigmą pisane, Bydgoszcz 2005, s. 125–140.
- The Second Department of the General Staff of the Polish Army – the organization and activities of the information-intelligence service of the Second Polish Republic, w: Marian Rejewski 1905–1980. Living with the Enigma Secret, Bydgoszcz 2005, s. 127–142.
- Oddział II Sztabu Głównego – stan badań i postulaty dalszych prac badawczych nad dziejami służby informacyjno-wywiadowczej Wojska Polskiego w latach 1918–1945, w: Polski wywiad wojskowy 1918–1945, pod red. Piotra Kołakowskiego i Andrzeja Pepłońskiego, Toruń 2006, s. 13–41.
- Szkoły wydziałowe w Toruniu lat Drugiej Rzeczypospolitej, „Rocznik Toruński”, t. 33, 2006, s. 119–147.
- Zur Rolle der Polnischen Legionen (1914–1918) bei der Gestaltung der militärischen und politischen Eliten der Zweiten Polnischen Republik (1918–1939), w: Österreichisch-polnische militärische Beziehungen im 20. Jahrhundert. Symposium 6. November 2009. Acta, Wien 2010, s. 111–126.
- Generał Gustaw Orlicz-Dreszer jako realizator przewrotu majowego, „Niepodległość”, t. 60, 2011, s. 7–35.
- Dzieje pewnego rozkazu. Wokół rzekomego rozkazu ministra spraw wojskowych gen. Lucjana Żeligowskiego z 18 kwietnia 1926 r. Przyczynek do genezy zamachu majowego, „Niepodległość”, t. 61, 2012, s. 61–80.
- Uwagi o roli urzędników administracji państwowej w regionalnej elicie politycznej i w rozwoju wpływów obozu pomajowego w województwie pomorskim w latach 1926–1939, w: Regionalne elity polityczne II i III Rzeczypospolitej, pod red. Małgorzaty Dajnowicz, Białystok 2012, s. 233–249.
- O genezie i istocie konfliktu między mjr. Janem Henrykiem Żychoniem a kpt. Antonim Jerzym Niezbrzyckim. Garść refleksji, w: Studia nad wywiadem i kontrwywiadem Polski w XX wieku, pod red. Wojciecha Skóry i Pawła Skubisza, t. 1, Szczecin 2012, s. 461–477.
- Rola oficerów Wojska Polskiego w administracji państwowej w latach 1926–1939 na przykładzie województwa pomorskiego. Zarys problematyki, w: Wojsko – polityka – społeczeństwo. Studia z historii społecznej od antyku do współczesności, pod red. Jacka Jędrysiaka, Daniela Koresia, Grzegorza Straucholda i Krzysztofa Widzińskiego („Wrocławskie Studia z Historii Wojskowości”, t. II), Wrocław 2013, s. 345–365.
- Państwo a społeczeństwo na Pomorzu w latach Drugiej Rzeczypospolitej (1920–1939), w: Państwo i społeczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej, pod red. Janusza Żarnowskiego („Metamorfozy społeczne”, t. 8), Warszawa 2014, s. 65–83.
- Urząd Wojewódzki Pomorski w Toruniu (1920–1939) jako instytucja pracy, w: Praca i społeczeństwo Drugiej Rzeczypospolitej, pod red. Włodzimierza Mędrzeckiego i Cecylii Leszczyńskiej („Metamorfozy społeczne”, t. 9), Warszawa 2014, s. 243–260.
- The idea of Maritime Poland in the programme and activity of the Maritime and Colonial League (1930–1939), w: Marea. Loc al memoriei şi al desfăşurărilor geostrategice, coordinator Florian Anghel, Gabriel Stelian Manea, Metin Omer, Târgovişte 2014, s. 307–315.
- Oficerowie Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego w administracji państwowej i obozie władzy w województwie pomorskim w latach 1926–1939. Zarys problematyki, w: Studia nad wywiadem i kontrwywiadem Polski w XX wieku, pod red. Wojciecha Skóry i Pawła Skubisza, t. 2, Szczecin 2015, s. 187–210.
- O potrzebach badań nad dziejami walk o niepodległość i granice Rzeczypospolitej (1914–1921), w: Z dziejów walk o niepodległość, t. 3, red. Marek Gałęzowski, Sławomir Kalbarczyk, Jerzy Kirszak, Daniel Koreś, Warszawa 2015, s. 90–107.
- Wojewodowie pomorscy w latach II Rzeczypospolitej (1920–1939). Szkic do portretu zbiorowego, „Zapiski Historyczne”, t. 80: 2015, z. 3, s. 273–286, doi: http://dx.doi.org/10.15762/ZH.2015.45.
- Z dziejów polityki wewnętrznej rządów pomajowych. Wojewoda Stefan Kirtiklis, „Niepodległość”, t. 64, 2015, s. 77–118.
- „Romantyczna reakcja przeciw zbyt materialistycznemu pozytywizmowi”. Związek Młodzieży Polskiej ZET – trójzaborowa organizacja młodzieży w kraju i na wychodźstwie (1886–1918), w: Modernizacja – Polskość – Trwanie. Społeczne, kulturowe i polityczne aspekty aktywności Polaków na przełomie XIX i XX wieku, pod red. Szczepana Wierzchosławskiego, Toruń 2015, s. 225–252.
- Major Jan Henryk Żychoń (1902–1944) – żołnierz i oficer wywiadu, w: Bydgoszcz jako ośrodek działań wywiadowczych w przededniu i w trakcie II wojny światowej, pod red. Stefana Pastuszewskiego, Bydgoszcz 2015, s. 147–171.
- [Wraz z: Tomasz Łaszkiewicz] Wzlot i upadek wojewody pomorskiego Wiktora Lamota (1928–1931). Z dziejów pomajowej elity władzy, „Zapiski Historyczne”, t. 81, 2016, z. 1, s. 97–130, doi: http://dx.doi.org./10.15762/ZH.2016.04.
- Realia kariery uczonego w PRL i III RP. Przyczynek do dziejów nauki i środowisk naukowych w Polsce w drugiej połowie XX wieku, „Zapiski Historyczne”, t. 81, 2016, z. 2, s. 105–127, doi: http://dx.doi.org./10.15762/ZH.2016.20.
- Przegląd badań nad dziejami Oddziału II Sztabu Generalnego i Sztabu Głównego WP, w: Studia nad wywiadem i kontrwywiadem Polski w XX wieku, pod red. Wojciecha Skóry i Pawła Skubisza, t. 3, Szczecin 2016, s. 27–43.
- Wokół genezy i formy cywilnej obrony Bydgoszczy we wrześniu 1939 r. Przyczynek do wydarzeń bydgoskich 3–4 IX 1939 i polskich działań nieregularnych w kampanii polskiej, „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, 2016, nr 2–3, s. 223–294.
- Elity obozu pomajowego w województwie pomorskim w latach 1926–1939. Uwagi o kształtowaniu się prowincjonalnej elity obozu władzy, „Niepodległość”, t. 65, 2016, s. 73–99.
- [Wraz z: Tomasz Łaszkiewicz] The ascent and descent of the Pomeranian voivode Wiktor Lamot (1928–1931). From the history of the post-May elite, „Zapiski Historyczne on-line”, t. 81, z. 1, 2016, s. 97–127, doi: http://dx.doi.org./10.15762/ZH.2016.61.
- Irredenta jako czynnik modernizacji społecznej na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku. Przypis do rozważań nad wiekiem XIX i początkiem wieku XX, w: Naród bez państwa na drogach do nowoczesności. Książka jubileuszowa w 70. rocznicę urodzin Profesora Szczepana Wierzchosławskiego, pod red. Magdaleny Niedzielskiej, Toruń 2017, s. 143–160.
- O potrzebach badań nad procesami modernizacji społecznej na ziemiach Polski zachodniej w XIX i początkach XX wieku, w: W kręgu dwóch kultur. Społeczeństwo polskich ziem zachodnich w XIX i XX stuleciu, pod red. Szczepana Wierzchosławskiego, Anety Niewęgłowskiej, Tomasza Krzemińskiego, Toruń 2017, s. 11–22.
- Władysław Raczkiewicz jako wojewoda pomorski (1936–1939), w: Londyńska reduta, t. 1: Władysław Raczkiewicz (1885–1947), red. nauk. Jarosław Kłaczkow, Mirosław Golon, Krzysztof Kania, Zbigniew Girzyński, Toruń 2017, s. 215–225.
- Prasa regionalna jako źródło do dziejów obozu władzy w Polsce w latach 1926–1939 na przykładzie województwa pomorskiego, w: Polityka i politycy w prasie XX i XXI wieku. Prasa organizacji politycznych, pod red. Małgorzaty Dajnowicz i Adama Miodowskiego, Białystok 2017, s. 165–172.
- O potrzebach badań nad dziejami Legionów Polskich (1914–1918), w: „Nie wierząc nam, że chcieć to móc…”. Legiony i ich wpływ na sprawę polską w latach 1914–1918, red. nauk. Zbigniew Girzyński i Jarosław Kłaczkow, Toruń 2018, s. 11–23.
- Między Poznaniem, Toruniem i Warszawą. Działalność oddziału Związku Legionistów Polskich w Bydgoszczy (1924–1939), „Studia z zakresu nauk prawnoustrojowych. Miscellanea”, t. 8, z. 1: Księga Pamiątkowa poświęcona życiu, działalności naukowej i społecznej Profesora Janusza Kutty, 2018, s. 265–284.
- [Razem z: Mariusz Wołos] Rola militarna i polityczna Polskiej Organizacji Wojskowej w odzyskaniu niepodległości. Próba bilansu, „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, nr 1–2 (263–264), 2018, s. 159–192.
- Kim byli „sanatorzy drugiego planu”? Próba zakreślenia pola badawczego, w: Piłsudczycy i sanatorzy drugiego planu (1926–1939). Portrety zbiorowe i indywidualne, pod red. Roberta Litwińskiego i Marka Siomy, Lublin 2019, s. 25–38.
- Państwo, w: Wokół nowej syntezy dziejów Drugiej Rzeczypospolitej, red. nauk. Włodzimierz Mędrzecki („Metamorfozy społeczne”, t. 22), Warszawa 2019, s. 51–65.
- Organizacja Wojskowa Pomorza (1918–1920). Polska konspiracja zbrojna w okresie poprzedzającym powrót Pomorza do Polski. Pytania i postulaty badawcze / The Military Organization of Pomerania (1918–1920). The Polish armed underground movement in the period preceding Pomerania’s return to Poland. Questions and research postulates, „Rocznik Toruński”, t. 46, 2019, s. 113–161.
- Organizacja Wojskowa Pomorza (1918–1920). Polska konspiracja zbrojna w okresie poprzedzającym powrót Pomorza do Polski. Pytania i postulaty badawcze [The Military Organization of Pomerania (1918–1920). The Polish armed underground movement in the period preceding Pomerania’s return to Poland. Questions and research postulates], „Rocznik Toruński” 46, 2019, s. 113–161, doi: http://dx.doi.org/10.12775/RT.2019.003.
- „Nowe spojrzenie na odrodzenie Polski”. W związku z książką Jochena Böhlera, „Dzieje Najnowsze”, R. 51, 2019, z. 2, s. 307–325; doi: http://dx.doi.org/10.12775/DN.2019.2.17.