Pracownicy Naukowi
Halina Manikowska
2010 – profesor
Zakład Studiów Średniowiecznych (kierownik)
Inne:
- redaktor naczelna „Roczników Dziejów Społecznych i Gospodarczych” w latach 1996–2006;
- redaktor naczelna „Acta Poloniae Historica” w latach 2009–2015;
- członek Komitetu naukowego „Archivio Storico Italiano”;
- autorka podręczników szkolnych do liceum ogólnokształcącego
- 1984/5 (1 semestr): profesor kontraktowy w Università degli Studi w Sienie, Facoltà di Lettere;
- 1993/4–1994/5: wykładowca w Wyższej Szkole Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie;
- 1994: professeur invité w L’Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales;
- 1995/6–2012/13: profesor nadzwyczajny w Uniwersytecie Warszawskim, w kolejno Międzywydziałowych Indywidualnych Studiach Humanistycznych (z-ca Kierownika), Katedrze Italianistyki (Wydział Neofilologii);
- 20019/20 i 2020/21: wykładowca na studiach doktoranckich w Szkole Doktorskiej Anthropos IPAN.
Nagrody i odznaczenia:
- I Wydziału PAN im. Joachima Lelewela za rok 1994 (za książkę: Nadzór i Represja. Władza i społeczeństwo w późnośredniowiecznej Florencji, Warszawa 1993);
- Porozumienia Wydawców Książki Historycznej „Klio” (III stopnia) za rok 2009 (za książkę: Jerozolima – Rzym – Compostela. Wielkie pielgrzymowanie u schyłku średniowiecza, Monografie FNP, Wrocław 2008);
- Nagroda Indywidualna Rektora Uniwersytetu Warszawskiego, 1996;
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, 2014;
- Medal im. Tadeusza Manteuffla, 2015.
Udział w grantach i projektach badawczych:
- „Pielgrzymki w średniowiecznej Europie, grant KBN, 1993, kierownik: prof. dr hab. Hanna Zaremska.
- „Polskie dziedzictwo kulturowe w nowej Europie”, grant sieciowy PBZ–KBN–085/H01–2002, kierownik: prof. dr hab. Wojciech Kriegseisen.
- „Kultura religijna na ziemiach polskich w średniowieczu. Struktury kościelno-publiczne”, grant MNiSW, nr 1 H01G 075 28, 2005–2008, kierownik: prof. dr hab. Halina Manikowska.
- „Przeszłość w kulturze średniowiecznej Polski”, 0038/NPRH3/H11/82/2014, 2014–2017, kierownik: prof. dr hab. Jacek Banaszkiewicz.
- „Korespondencja Jana Kapistrana z Polakami w latach 1451–1456: studia i edycja łacińsko-angielska”, NCN, nr UMO-2015/18.M/HS3/00091, 2016–2018, kierownik: dr hab. Paweł Kras.
Książki i redagowane tomy zbiorowe:
- Nadzór i represja. Władza i społeczeństwo w późnośredniowiecznej Florencji, Warszawa 1993.
- [Red.] Peregrinationes. Pielgrzymki w kulturze dawnej Europy, pod red. Haliny Manikowskiej i Hanny Zaremskiej, Warszawa 1995.
- [Współautor] Kultura średniowiecznej Polski. XIV–XV w., pod red. Bronisława Geremka, Warszawa 1997.
- [Współredakcja wraz z A. Bartoszewicz i W. Fałkowskim] ‘Aetas media, aetas moderna’. Studia ofiarowane profesorowi Henrykowi Samsonowiczowi w 70 rocznicą urodzin, Instytut Historyczny UW, Warszawa 2000.
- Jerozolima – Rzym – Compostela. Wielkie pielgrzymowanie u schyłku średniowiecza, Monografie FNP, Wrocław 2008.
- [Wyd. i oprac.] Księga odpustów wrocławskich, IH PAN, Warszawa 2016.
- [Red.] Pielgrzymki w kulturze dawnej Europy, pod red. Haliny Manikowskiej i Hanny Zaremskiej, Warszawa 1995.
- [Red.] Feudalizm w Europie średniowiecznej i nowożytnej, red. H. Manikowska, J. Kochanowicz, „Roczniki Dziejów społecznych i Gospodarczych” LVIII, 1998 (nr monograficzny).
- [Red.] Ecclesia et civitas. Kościół i życie religijne w mieście średniowiecznym, pod red. Haliny Manikowskiej i Hanny Zaremskiej, Warszawa 2002.
- [Red.] Political Culture in Central Europe (10th–20th Century), t. 2, Institute of History, Academy of Sciences of the Czech Republic, Prague, Institute of History, Polish Academy of Sciences, t. I, red. Halina Manikowska, Jaroslav Pánek, we współprac. z Martin Holý, Praga 2005.
- [Red.] Animarum cultura. Studia nad kulturą religijną na ziemiach polskich w średniowieczu, pod red. Haliny Manikowskiej i Wojciecha Brojera, Warszawa 2008.
- Włochy średniowieczne (skrypt dla studentów Italianistyki), 2007.
- Włochy wczesnonowożytne (skrypt dla studentów Italianistyki), 2009.
- [Red.] „Ratusz w miastach Polski i rzeczypospolitej obojga narodów: XIII–XVIII wiek” – Materiały z konferencji Kraków, 19–20 kwietnia 2013, pod red. Haliny Manikowskiej i Zdzisława Nogi, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, LXXIV (2014) (nr monograficzny).
- [Red.] Studies on Medieval Historiography, red. Jacek Banaszkiewicz, Halina Manikowska, „Acta Poloniae Historica”, nr 112 (2015) (nr monograficzny).
- [Współautor] Przeszłość w kulturze średniowiecznej Polski, t. I, pod red. Jacka Banaszkiewicza, t. II, pod red. Halina Manikowskiej, IH PAN, Warszawa 2018.
- [Współwydawca] Corpus epistolarum Ioannis de Capistrano. Epistolae annis MCDLI-MCDLVI scriptae quae ad res gestas Poloniae et Silesiae spectant / The Correspondence of John of Capistrano. Letters Related to the History of Poland and Silesia (1451–1456), red. Kras, H. Manikowska, M. Starzyński, A. Zajchowska-Bołtromiuk, tłum. Stephen Rowell, IH PAN, Wyd. KUL, Lublin 2018.
- [Współautor] The Grand Tour of John of Capistrano in Central and Eastern Europe (1451–1456). Transfer of Ideas and Strategies of Communication in the Late Middle Ages, red. Paweł Kras, James D. Mixson, IH PAN, Wyd. KUL, Lublin 2018.
- [Red.] Księga. Teksty o świecie średniowiecznym ofiarowane Hannie Zaremskiej, pod red. Haliny Manikowskiej, IH PAN, Warszawa 2018.
Artykuły:
- Zwischen Askesis und Modestia. Buß- und Armutsideale in polnischen, böhmischen und ungarischen Hofkreisen im 13. Jahrhundert, „Acta Poloniae Historica” 47, 1983, s. 33–53.
- Polizia e servizi d’ordine a Firenze nella seconda metá del XIV secolo, „Ricerche Storiche” XVI, 1986, n. 1, s. 17–38 (tłum. artykułu, nr 7).
- „Accor’ uomo. Il „popolo” nell’amministrazione della giustizia a Firenze durante il XIV secolo, „Ricerche Storiche” XVIII, 1988, n. 3, s. 523–549.
- Świadomość regionalna na Śląsku w późnym średniowieczu, w: Państwo – naród – stany w świadomości wieków średnich, pod red. A. Gieysztora, S. Gawlasa, Warszawa 1990, s. 253–267.
- Il controllo sulle città. Le istituzioni dell’ordine pubblico nelle cittá italiane dei secoli XIV e XV , w: Città e servizi sociali nell’ Italia dei secoli XII–XV. Atti del dodicesimo Convegno Internazionale di studi tenuto a Pistoia nei giorni 9–12 ottobre 1987, Pistoia 1990, s. 481–511.
- The Florentine communal prison – Le Stinche – in the fourteenth century, “Acta Poloniae Historica” 71 (1995), s. 133–160.
- Popolo, contrada, gonfalone – od wspólnoty sąsiedzkiej do grupy klientalnej w późnośredniowiecznej Florencji, „Studia nad dziejami miast i mieszczaństwa w średniowieczu”, t. I, Toruń 1996, s. 35–45.
- Andegaweni, w: Dynastie Europy: praca zbiorowa, red. A. Mączak, Wrocław 1997, s. 47–78.
- Wrocławski Liber indulgentiarum z końca XV w., w: E scientia et amicitia. Studia poświęcone profesorowi Edwardowi Potkowskiemu w sześćdziesięciopięciolecie urodzin i czterdziestolecie pracy naukowej, Warszawa–Pułtusk 1999, s. 131–144.
- La topographie sacrée de la ville, le cas de Wrocław – XII–XV s., w: Antropologie de la ville médiévale – ses aspects materiels et culturels, red. M. Tymowski, Warszawa 1999, s. 65–82.
- Melioratio terrae and System Transformations on Lands to the East of the Odra during the Thirteenth Century and the Late Middle Ages, w: Poteri economici e poteri politici. Secc. XIII–XVIII. Atti della „Trentesima Settimana di Studi”, 27 aprile – 1 maggio 1998, red. S. Cavaciocchi, Florencja 1999, s. 303–323.
- Noc listopadowa 1526 roku we Wrocławiu (czyli o pożytkach płynących z reformacyjnego obrazoburstwa dla badań mediewistycznych), w: Między polityką a kulturą (Księga pamiątkowa prof. Andrzeja Wyczańskiego), Warszawa 1999, s. 341–350.
- Le culte des saints patrons de villes dans l’archidiocèse de Gniezno au bas moyen âge, w: Fonctions sociales et politiques du culte des saints dans les sociétés de rite grec et latin au Moyen Àge et à l’époque moderne. Approche comparative, red. M. Derwich, M. Dmitriev, Wrocław 1999, s 161–181.
- Le vie dei pellegrinaggi in Europa Centro-Orientale, w: Viaggiare nel Medioevo (Atti del VII Convegno di studio della Fondazione Centro Studi sulla civiltà del Tardo Medioevo, San Miniato 15–18 ottobre 1998), red. S. Gensini, Centro Studi Sulla Civiltà Del Tardo Medioevo San Miniato, Collana di Studi e Ricerche, 8, Rzym 2000, s. 59–90.
- Translatio Jerozolimy do Wrocławia, w: Kościół – Kultura – Społeczeństwo. Studia z dziejów średniowiecza i czasów nowożytnych (Księga pamiątkowa ku czci prof. Stanisława Trawkowskiego), Warszawa 2000, s. 63–77.
- Princeps fundator w przedlokacyjnym Wrocławiu. Od Piotra Włostowica do Henryka Brodatego, w: Fundacje i fundatorzy w średniowieczu i epoce nowożytnej, pod red. E. Opalińskiego i T. Wiślicza, Warszawa 2000, „Neriton”, s. 37–57; wyd. w jęz. niem.: Princeps fundator im vorrechtstädtischen Breslau. Von Piotr Włostowic bis zu Heinrich dem Bärtigen. w: Monarchische und adlige Sakralstiftungen im mittelalterlichen Polen, red. Eduard Mühle, Akademie-Verlag, Berlin 2013, s. 291–316.
- Średniowieczne miasta–państwa na Półwyspie Apenińskim, w: Rozkwit średniowiecznej Europy, pod red. naukową Henryka Samsonowicza, Bellona, Warszawa 2001, s. 250–378.
- Miasta i mieszczaństwo na ziemiach polskich w średniowieczu – postulaty i perspektywy badawcze, w: Pytania o średniowiecze: potrzeby i perspektywy badawcze polskiej mediewistyki, red. W. Fałkowski, Warszawa 2001, s. 99–127.
- Ostatnia droga heretyka. Kaźń fra’ Michele minoryty we Florencji w 1389 roku, w: Ludzie, Kościół, wierzenia. Studia z dziejów kultury i społeczeństwa Europy Środkowej: średniowiecze – wczesna epoka nowożytna, red. W. Iwańczak, Warszawa 2001, s. 373–390.
- Klasztor żeński w mieście średniowiecznym, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” LXII, 2002, s. 7–48.
- L’aristocrazia nelle „sedes regni principales” della Polonia del secolo XII, w: Studi sulle società e le culture del Medioevo per Girolamo Arnaldi, a cura di L. Gatto e P. Supino Martini, t. I–II, Florencja 2002, t. I, s. 341–358.
- Religijność miejska (Wstęp), w: Ecclesia et civitas. Kościół i życie religijne w mieście średniowiecznym, red. Halina Manikowska i Hanna Zaremska, „Colloquia Mediaevalia Varsoviensia”, 3, Warszawa 2002, s. 11–34.
- La Pologne sous l’influence des Angevins de Hongrie, w: Les Princes angevins du XIIIe au XVe siècle. Un destin européen. Actes des journées d’étude des 15 et 16 juin 2001 organisées par l’Université d’Angers et les Archives départementales de Maine-et-Loire, sous la direction de N.-Y. Tonnerre, E. Verry, Collection „Histoire“, Rennes 2003, s. 247–264.
- Badania nad kultem św. Jakuba na ziemiach polskich – problemy i perspektywy, w: Kult św. Jakuba Większego Apostoła w Europie środkowo-wschodniej, red. ks. R. Knapiński, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2003, s. 9–24.
- Sodoma i Gomora w czternastowiecznej Florencji?, w: Źródło. Teksty o kulturze ofiarowane Bronisławowi Geremkowi, IH PAN, Warszawa 2003, s. 103–131.
- Les couvents féminins dans les villes médiévales de L’Europe du Centre-Est, w: La femme dans la société médiévale et moderne (Actes du colloque de Nieborów 6–8 juin 2002), IH PAN, Warszawa 2005, s. 113–140.
- Political Identities of Towns in Central Europe during the Late Middle Ages, w: Political Culture in Central Europe (10th–20th Century), t. I, red. Halina Manikowska, Jaroslav Pánek, we współprac. z Martin Holý, Praga 2005, s. 135–159.
- Der Breslauer liber indulgentiarum und andere Quellen zur Erforschung spätmittelalterlicher Pilgerfahrten, „Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau“ XLVII/XLVIII (2006/2007), s. 47–64.
- Le corporazioni e il potere cittadino nelle citta dell Europa Centro-Orientale, w: Tra econoia e politica. Le corporazioni nell’ Europa medievale. Atti del 20° Convegno internazionale di studi (Pistoia 13–16 maggio 2005), Pistoia 2007, s. 257–274.
- Wpływ środowiska uniwersyteckiego na kulturę religijną w modelu recepcji kultury, w: Animarum Cultura, Studia nad kulturą religijną na ziemiach polskich w średniowieczu, t. I: Struktury kościelno-publiczne, red. Halina Manikowska i Wojciech Brojer, Warszawa 2008, Instytut Historii PAN („Colloquia Mediaevalia Varsoviensia”, 4), s. 441–458.
- Geografia sakralna miasta, w: Animarum Cultura. Studia nad kulturą religijną na ziemiach polskich w średniowieczu, t. I: Struktury kościelno-publiczne, red. Halina Manikowska i Wojciech Brojer, Warszawa 2008, Instytut Historii PAN („Colloquia Mediaevalia Varsoviensia”, 4), s. 95–; wyd. w języku ang.: Sacred Geography of a Town, „Acta Poloniae Historica” 101, 2010, s. 51–87.
- Społeczne zróżnicowanie zjawisk kultury, w: Historia społeczna późnego średniowiecza. Nowe Badania, red. S. Gawlas, Warszawa 2011, s. 141–158, tłum. ang.: Social Differentiation of Cultural Phenomena, „Acta Poloniae Historica”, 2019, vol. 119, s. 265–289.
- Non solo il Rinascimento, w: Italianistica ieri e oggi. Trentesimo anniversario del Dipartimento di Italianistica all’ Università di Varsovia, ideato da Hanna Serkowska, red. L. Santini, Warszawa 2012, s. 26–33.
- Od domus civium do pałacu komunalnego. Średniowieczne początki siedziby władz miejskich, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” LXXIV, 2014, s. 15–35.
- Does the Concept of ‘Popular Religion’ in the Middle Ages Still Make Sense? Regarding Alicja Szulc’s Homo Religiosus, „Kwartalnik Historyczny” 121, 2014 Special Issue, s. 157–168.
- [Wraz z: Anna Pomierny-Wąsińska] Główne nurty badań nad przestrzenią miasta średniowiecznego, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” LXIII, z. 2, 2015, s. 189–200.
- Przedmowa, w: Valla Lorenzo, O rzekomej, sfałszowanej Donacji Konstantyna, Warszawa 2015, s. 9–37.
- Topos czy rzeczywistość? O czarnej śmierci w Dekameronie raz jeszcze, „Studia Źródłoznawcze” 53, 2015, s. 17–54.
- „Owce swoje rzucasz wilkom na pożarcie!” czyli o tym, czy i jak Wrocław papieżowi naubliżał, w: Ambona. Teksty o kulturze średniowiecza ofiarowane Stanisławowi Bylinie, pod red. Krzysztofa Brachy i Wojciecha Brojera, Warszawa 2016, s. 253–278.
- [Wraz z: Marek Słoń] Über zwei Dimensionen hinaus Die sakrale Geographie der mittelalterlichen Stadt „nach innen” und „nach oben”, „Biuletyn Polskiej Misji Historycznej / Bulletin der Polnischen Historischen Mission“ 12, 2017: Między Sacrum i Profanum/ Zwischen Sacrum und Profanum) s. 75–104.
- ’Pragmatic Literacy’ – Some Remarks on the Work: Medieval Urban Literacy, „Kwartalnik Historyczny”, t. 124, English-Language Edition, nr 1, 2017, s. 135–146.
- „Eine erschreckliche Sache mit den Juden”, w: Księga. Teksty o świecie średniowiecznym ofiarowane Hannie Zaremskiej, pod red. Haliny Manikowskiej, IH PAN, Warszawa 2018, s. 161–200.
- Benedykt Zientara (1928–1983), w: Mediewiści, t. 5, red. Jerzy Strzelczyk, Instytut Historii Uniw. Adama Mickiewicza, Poznań 2018, s. 247–255.
- [wraz z Dorotą Gacką] Hagiografia a historyczność, czyli o historii w hagiografii i hagiografii w służbie historii, w: Przeszłość w kulturze średniowiecznej Polski, t. 1, red. nauk. Jacek Banaszkiewicz, Andrzej Dąbrówka, Piotr Węcowski, IH PAN, Wydawn. Neriton, Warszawa 2018, s. 657–748.
- Przeszłość osobista i tożsamość wspólnotowa. Formy i treści memorii w późnym średniowieczu, w: Przeszłość w kulturze średniowiecznej Polski, t. 2, red. nauk. Halina Manikowska, IH PAN, Wydawn. Neriton, Warszawa 2018, s. 271–332 [przy współpracy Piotra Oknińskiego].
- Przeszłość pod ochroną: relikwie, w: Przeszłość w kulturze średniowiecznej Polski, t. 2, red. nauk. Halina Manikowska, IH PAN, Wydawn. Neriton, Warszawa 2018, s. 121–176.
- [wraz z Adam Kozak] Przeszłość wywołana – zeznania przed sądem, w: Przeszłość w kulturze średniowiecznej Polski, t. 2, red. nauk. Halina Manikowska, IH PAN, Wydawn. Neriton, Warszawa 2018, s. 333–402.
- Pilgrims (Not)Encoutering Art, w: Late Gothic Art in Silesia, red. Agnieszka Patała, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Wrocław 2019, s. 19–33; toż w jęz. polskim: (Nie)spotkanie pielgrzymów ze sztuką, w: Migracje. Sztuka późnogotycka na Śląsku, red. nauk. Agnieszka Patała, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Wrocław 2018, s. 21–37.
- Odpust zupełny a tożsamość ideowa miasta, w: Liber Romani. Studia ofiarowane Romanowi Michałowskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. G. Pac, K. Skwierczyński, Wydawnictwa Uniw. Warszawskiego, Warszawa 2020, s. 126–151.
- W poszukiwaniu źródła „totalnego”. Najważniejsze kierunki badań nad testamentami ludności miejskiej w XIII–XVIII w., „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, t. 68 (1), 2020, s. 19–37.
- „Historia Wratislaviensis” Piotra Eschenloera czy Hermanna Markgrafa?, w: Monarchia, społeczeństwo, tożsamość. Studia z dziejów średniowiecza (księga pamiątkowa Sławomira Gawlasa), Wydawnictwa Uniw. Warszawskiego, Warszawa 2019 [druk 2020], s. 517–536.