Pracownicy Naukowi
Andrzej Rachuba
profesor, 1999, IH PAN, Warszawa
Inne:
- od 1997 r. kierownik Pracowni Edytorskiej i Nauk Pomocniczych (obecnie Zakładu Badań Źródłoznawczych i Edytorstwa),
- członek Rady Naukowej IH PAN od 1993, w latach 1999–2006 jej wiceprzewodniczący, od 2006 do 2018 r. przewodniczący
- od 1 II 1996 do 30 VIII 2009 kierownik Środowiskowego Studium Doktoranckiego IH PAN,
- 1996–1998 z ramienia Dyrektora Instytutu koordynator Szkoły Nauk Humanistycznych, funkcjonującej jako wspólne przedsięwzięcie dydaktyczne czterech instytutów humanistycznych PAN, Instytutu Badań Literackich, Instytutu Archeologii i Etnologii, Instytutu Sztuki i Instytutu Historii,
- 2001–2003 kierownik Studium Podyplomowego Historii IH PAN i Collegium Civitas,
- 1992–1994 członek zespołu doradczo-konsultacyjnego przy Pełnomocniku Rządu do spraw dziedzictwa historyczno-kulturowego komisji polsko-białoruskiej,
- 1992–1995 członek, zaś od 18 V 2017 r. przewodniczący zespołu polskiego Wspólnej Polsko-Białoruskich Komisji Ekspertów do Spraw Doskonalenia Treści Podręczników Szkolnych Historii,
- 1996–1999 i od 2005 r. prezes Towarzystwa Miłośników Historii, warszawskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego (w latach 1999–2005 jego wiceprezes), członek Zarządu Głównego PTH
- od 1988 r. członek-założyciel Polskiego Towarzystwa Heraldycznego (w latach 2004–2008 i od 2012 jego wiceprezes, w latach 2008–2012 członek Zarządu Głównego),
- od 2016 r. członek Komitetu Nauk Historycznych,
- członek Komisji Lituanistycznej przy Komitecie Nauk Historycznych PAN i członek Komisji Nauk Pomocniczych Historii przy tymże Komitecie,
- członek Rad Naukowych Archiwum PAN, Archiwum Głównego Akt Dawnych i Biblioteki Narodowej,
- redaktor czasopisma „Studia Źródłoznawcze. Commentationes” , członek redakcji „Rocznika Lituanistycznego” i redaktor naukowy serii wydawniczej „Gerbownika biełaruskaj szlachty” (tomy 2–5),
- członek rad redakcyjnych (naukowych) „Przeglądu Historycznego”; „Polskiego słownika biograficznego”; „Clio. Czasopismo Poświęcone Dziejom Polski i Powszechnym;” ; „Biblioteki Epoki Nowożytnej”; „Belarusian Historical Review”; „Archivarius”,
- od 2004 r. członek-korespondent Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, członek zwyczajny od 2012,
- członek Rady Fundacji imienia Ciechanowieckich na Zamku Królewskim w Warszawie od 2008 r.,
- członek Rady Fundatorów Kasy im. Mianowskiego w Warszawie od 2009 r.,
Oznaczenia:
- Złoty Krzyż Zasługi w 2003 r.
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski w 2009 r.
Udział w grantach i projektach badawczych:
Kilkanaście grantów badawczych MNiSzW (KBN), NPRH, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundacji z Brzezia Lanckorońskich (prawie zawsze jako ich kierownik):
- Grant KBN nr 1 H01G 017 16, pt. „Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom IV, Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV–XVIII wiek”.
- Grant KBN Nr 1 H01G 007 10, pt. „Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo wileńskie XIV–XVIII wiek”.
- Granty: KBN Nr 1 H01G 007 23, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Fundacji z Brzezia Lanckorońskich, pt. „Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo trockie XIV–XVIII wiek”.
- Granty KBN Nr 2 H01G 011 23 oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego nr 511/DWB/P/2008, pt. „Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Księstwo Żmudzkie XIV–XVIII wiek. Spisy–, kierownik, lata 2006–2007.
- NPRH nr N 108 070 32/3532, pt. „Nauki pomocnicze historii – syntezy (bibliologia, chronologia, demografia, znaki władzy i państwa polskiego)”; od 22 III 2007 do 21 III 2010 (kierownik grantu); realizowane przez IH PAN.
- NPRH nr N N108 203536, pt. Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Ziemia połocka i województwo połockie XIV–XVIII wiek; od 24 IV 2009 do 23 IV 2011 (kierownik dr hab. Henryk Lulewicz), realizowane przez IH PAN.
- NPRH nr 12H 11 0016 80, pt.: „Od szlachty do ziemiaństwa. Geneza i trwanie na obszarach niejednolitych etnicznie dawnej Rzeczypospolitej”. Lata 2012–2015 (kierownik projektu prof. dr hab. Krzysztof Mikulski). Realizowane przez Polskie Towarzystwo Historyczne.
- NPRH nr 0057/NPRH2/H11/81/2012, pt. „Akta sejmikowe Wielkiego Księstwa Litewskiego 1566–1794. Województwo nowogródzkie”; od 17 XII 2012 do 16 IV 2017 (Kierownik projektu); realizowane przez IH PAN.
- NPRH nr 11H 11 003680, pt. „Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy: Ziemia brzeska i województwo brzeskie XV–XVIII w.”; „Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy: Księstwo mścisławskie i województwo mścisławskie XVI–XVIII w.”, lata: 27 I 2012 – 26 I 2017 (kierownik projektu prof. dr hab. Henryk Lulewicz); realizowane przez IH PAN.
- MNiSW, grant zamawiany nr K144/H03/2007, pt.: „Elektroniczne Archiwum Zabytków Piśmiennictwa Polskiego” realizowany od 04 XII 2007 do 03 XII 2010 przez Bibliotekę Narodową w Warszawie, IH PAN, Instytut Badań Literackich PAN, Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych, Naukową i Akademicką Sieć Komputerową jednostki badawczo-rozwojowej; kierownik części projektu realizowanego przez IH PAN.
Bibliografia liczy 350 pozycji, w tym 29 książkowych (m.in.):
- Konfederacja Kmicicowska i Związek Braterski wojska litewskiego w latach 1660–1663, Warszawa 1989, ss. 543.
- (opracowanie wspólnie z K. Mikulskim) Urzędnicy inflanccy XVI–XVIII w. Spisy, Kórnik 1994, ss. 292.
- (wspólnie z H. Lulewiczem) Urzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV–XVIII wieku. Spisy, Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII–XVIII wieku. Spisy, pod red. A. Gąsiorowskiego, t. XI, Kórnik 1994, ss. 255.
- Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. IV, Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV–XVIII wiek, redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem i P.P. Romaniukiem, Warszawa 2003, s. 412.
- Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. I, Województwo wileńskie XIV–XVIII wiek, redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem i P.P. Romaniukiem, Warszawa 2004, s. 764.
- Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. II, Województwo trockie XIV–XVIII wiek, redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem, P.P. Romaniukiem i A. Haratymem, przy współpracy A. Macuka i J. Aniszczanki, Warszawa 2009, ss. 687.
- Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, t. III, Księstwo Żmudzkie XV–XVIII wiek, redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem, P.P. Romaniukiem i A. Haratymem, Warszawa 2015, ss. 370.
- Deputaci Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego 1697−1794. Spis, redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem, P.P. Romaniukiem i A. Haratymem, przy współpracy A. Macuka i J. Aniszczenki, Warszawa 2004, ss. 448.
- Deputaci Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego 1582–1696. Spis, redakcja i współautorstwo z H. Lulewiczem, Warszawa 2007, ss. 469.
- Konfederacje wojska litewskiego w latach 1655–1663, Zabrze 2010, ss. 312.
- J.W. Poczobut Odlanicki, Pamiętnik 1640–1684, Warszawa 1987, ss. 430.
- Metryka Litewska. Księga Sigillat 1709–1719, Warszawa 1987, ss. 265.
- (wspólnie z T. Wasilewskim) J.A. Chrapowicki, Diariusz. Część druga: lata 1665–1669, Warszawa 1988, ss. 627.
- Metryka Litewska. Rejestry podatkowe Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo wileńskie 1690 r., Warszawa 1989, ss. 373.
- Metryka Litewska. Rejestry podymnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo brzeskie litewskie 1667–1690 r., oprac. A. Rachuba, Warszawa 2000, ss. 227.
- Metryka Litewska. Księga Wpisów nr 131, Warszawa 2001, ss. 532.
- (wspólnie z H. Lulewiczem) Metryka Litewska. Rejestry podymnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo nowogródzkie 1690 r., Warszawa 2002, ss. 290.
- Pamiętniki Filipa, Michała i Teodora Obuchowiczów (1630–1707), pod red. A. Rachuby, oprac. H. Lulewicz, A. Rachuba, Warszawa 2003, ss. 640.
- Rejestry popisowe pospolitego ruszenia szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1621 r., oprac. A. Rachuba, Warszawa 2015, ss. 174.
Ostatnie artykuły:
- Uczestnicy sejmików litewskich w latach 1565–1764, w: Po unii – sejmiki szlacheckie w Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku, pod red. H. Lulewicza i M. Wagnera, Siedlce 2013, s. 15–30.
- Kariery oficerów cudzoziemskiego pochodzenia w armii litewskiej w XVII w., w: W służbie obcych monarchów i państw. Mechanizmy karier obcokrajowców w armiach oraz administracji państwowej, pod red. T. Ciesielskiego, DiG, Warszawa 2015, s. 35–50.
- Inflantczycy i Kurlandczycy na Żmudzi w XVI–XVIII wieku, „Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym”, t. 35 (4)/2015, s. 45–68.
- Tatarzy w wojsku litewskim powołanym na wojnę ze Szwecją w 1625 roku, w: Świat historyka. Studia ofiarowane Prof. Janowi Tyszkiewiczowi, pod red. M. Nagielskiego i G. Rostkowskiego, Pułtusk 2016, s. 307–315.
- Konwokacja litewska w Grodnie w 1665 roku, w: Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės istorijos atodangos. Profesoriaus Mečislovo Jučo 90-mečio jubiliejui skirtas mokslinių straipsnių rinkinys, sud. V. Dolinskas, R. Petrauskas, E. Rimša, Vilnius 2016, s. 441–448.
- Uczestnictwo duchownych w sejmikach w Wielkim Księstwie Litewskim w latach 1569–1764, w: Wokół wolnych elekcji w państwie polsko-litewskim XVI–XVIII wieku. O znaczeniu idei wyboru – między prawami a obowiązkami, Red. M. Markiewicz, D. Rolnik, F. Wolański, Katowice 2016, s. 549–570.
- Małżeństwa szlachecko-mieszczańskie w Wielkim Księstwie Litewskim w XVII w., w: Wokół Wielkiego Księstwa Litewskiego i jego tradycji, red. B. Manyś, M. Zwierzykowski, Poznań 2016, s. 127–151.
- Czy każdy Radziwiłł musiał być hetmanem?, w: Hortus bellicus. Studia z dziejów wojskowości nowożytnej. Prace ofiarowane Profesorowi Mirosławowi Nagielskiemu, pod red. K. Bobiatyńskiego, P. Gawrona, K. Kossarzeckiego, P. Krolla, D. Milewskiego, Biblioteka epoki nowożytnej, t. 5, II/2016, Warszawa 2017, s. 135–150.
- Doświadczenie wojskowe hetmana Michała Kazimierza Radziwiłła, w: Radziwiłłowie w służbie Marsa, red. M. Nagielski, K. Żojdź, Warszawa 2017, s. 221–228.
- Próba zrównania uprawnień litewskich urzędów hetmańskich za panowania Jana Kazimierza, „Rocznik Lituanistyczny”, t. 4, 2018, s. 77–92.
- Królowa Ludwika Maria a Litwa, w: Ludwika Maria Gonzaga (1611–1667). Między Paryżem a Warszawą, red. A. Kalinowska, P. Tyszka, Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum, Warszawa 2019, s. 94–121.