Świat Słowian. Jedzenie w świecie Słowian do XVI wieku

Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk

Akademia Młodych Uczonych Polskiej Akademii Nauk

Komitet Słowianoznawstwa Polskiej Akademii Nauk

Centrum Badań Bizantynistycznych Oxfordu

King’s College London

serdecznie zapraszają na trzecią konferencję z cyklu

“Światy Słowian”

Jedzenie w świecie Słowian do XVI wieku

Warszawa
18–20 września 2024

Rycina - 5 osób stojących przy zastawionym stole

Wspólna kolacja Izjasława Jarosławowicza kijowskiego, Światosława Jarosławowicza czernihowskiego, i Wsiewołoda Jarosławowicza perejasławskiego z ich bojarami po uroczystej liturgii. Źródło: https://runivers.ru/doc/rusland/letopisi/?SECTION_ID=19639&ELEMENT_ID=587056

Charakter Słowiańszczyzny jako miejsca spotkań rozmaitych kultur doskonale odzwierciedla także kwestia wytwórczości żywności oraz związane z nią zwyczaje żywieniowe. Trudno zaprzeczyć, że pokarm jest istotnym elementem życia codziennego. Obok wymiaru stricte biologicznego i ściśle z nim związanego ekonomicznego, istnieje jednak również wymiar symboliczny i mentalny. Obie sfery znajdują swoje odzwierciedlenie w różnych kategoriach źródeł. Ślady zwyczajów żywieniowych Słowian możemy odnaleźć nie tylko w źródłach pisanych (rocznikach, kronikach, gramotach brzozowych itd.), ale również w artefaktach kultury materialnej (sztuka, archeologia, palinologia, archeozoologia itd.). Ilustrują one oba wymiary (symboliczny i materialny) użytkowania żywności w społeczeństwach słowiańskich. We wczesnym okresie nierzadko były one nierozdzielne. Spożywanie i produkcja żywności były bowiem przedmiotem prawodawstwa świeckiego, lecz również kanonicznego oraz rozmaitych zwyczajów religijnych (również nie-chrześcijańskich). W trudnych warunkach życia codziennego oraz sytuacjach nadzwyczajnych (wojna, głód, klęski elementarne itp.) wszelkie ograniczenia normatywne mogły jednak zostać zawieszone lub pragmatycznie pomijane. Społeczna mobilność (handel, podróże itp.) powodowała przejmowanie obcych i modyfikację własnych zwyczajów żywieniowych. Zwyczaje te mogły być również, uświadomionym lub nie, narzędziem odkrywania i kreowania własnej tożsamości, istotnym elementem postrzegania obcego oraz zacieśniania wzajemnych relacji pomiędzy społecznościami. W ramach planowanej konferencji pragniemy zaproponować dyskusję nad takimi zagadnieniami, jak np.:

produkcja żywności i zmiany w jej produkcji;
żywność jako danina (trybut)
rytualny, symboliczny i magiczny wymiar żywności;
dalekosiężny i lokalny handel żywnością;
prawne regulacje dotyczące produkcji, handlu i spożycia żywności;
sposób przechowywania żywności;
refleksje (średniowieczne i współczesne) nad zdrowym żywieniem;
wojna, głód, klęski elementarne i ich wpływ na zwyczaje żywieniowe;
wyobrażenia własnych i cudzych zwyczajów żywieniowych; żywność jako element tożsamości; migracja zwyczajów żywieniowych;
nietypowe zwyczaje żywieniowe;
ślady praktyk żywieniowych w folklorze.

Zgłoszenie na konferencje prosimy nadsyłać do 28 lutego 2024 r: https://docs.google.com/forms

Językami konferencji będą: angielski oraz polski. Organizatorzy zapewniają zakwaterowanie.

W przypadku dalszych pytań zachęcamy do kontaktu: theworldoftheslavs@gmail.com.

Komitet organizacyjny: Marta Font (koordynator, Pecz, Węgry), Adrian Jusupović (główny koordynator, Warszawa, Polska), Aleksander Paroń (koordynator, Wrocław, Polska), Jonathan Shepard (koordynator, Oxford/Cambridge, Wielka Brytania), Monika Stobiecka (główny koordynator, Warszawa, Polska), Aleksandra Vukovich (koordynator, King’s College London, Wielka Brytania)

< Powrót