Konwersatorium profesora Jerzego Borejszy 22.03.2016
22 marca (wtorek) o godzinie 13ej w Sali Kościuszkowskiej Instytutu Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla rozpocznie się kolejne konwersatorium metodologiczne Profesora Jerzego W. Borejszy.
Konwersatorium poświęcone będzie spotkaniu z prof. Jerzym Eislerem na temat: Kontrowersje wokół problemu kształtowania świadomości historycznej w Polsce po 1989 r.. Tezy do tego spotkania znajdują się poniżej.
Zapraszamy uczestników konwersatorium i osoby zainteresowane.
Konwersatorium prof. Jerzego W. Borejszy w IH PAN
Jerzy Eisler
22 marca 2016 r.: Kontrowersje wokół problemu kształtowania świadomości historycznej w Polsce po 1989 r.
Czy istnieje w ogóle coś takiego jak świadomość historyczna narodu – społeczeństwa – państwa, skoro świadomość (analogicznie jak np. pamięć) jest z natury rzeczy kwestią jednostkową? Kto posiada największy wpływ na kształtowanie świadomości historycznej: instytucje władzy państwowej, szkoła, dom rodzinny, kościół, środowisko rówieśnicze, wojsko? Jakich do realizacji tego celu używa się zwykle środków: perswazja, przymus, zachęty materialne? Czy jest to proces długo czy raczej krótkoterminowy? A może w ogóle jest to proces ciągły? Czy istnieje stan zadowolenia (kogo? – rządzących czy samych obywateli?) z własnej świadomości historycznej, a jeżeli tak, to co jest tego wyznacznikiem?
Czy proces budowania świadomości historycznej bywa realizowany zarówno w państwach demokratycznych, jak i tych rządzonych po dyktatorsku? Czy w taki sam sposób w obu wypadkach? Czy zawsze (w każdym ustroju politycznym i w każdym czasie) prowadzona jest jakaś uświadamiana lub do końca nie uświadamiana polityka historyczna? Jak to wyglądało w PRL, a jak wygląda po 1989 r.? Podobieństwa i różnice w elementach składowych świadomości historycznej Polaków w PRL oraz III Rzeczpospolitej.
Wzorce osobowe i kanon wydarzeń z historii, które wykorzystywane są w walce o kształtowanie pożądanej z punktu widzenia rządzących świadomości historycznej narodu. Manipulowanie (posługiwanie się w sposób instrumentalny) historią w celu kształtowania świadomości historycznej szerokich kręgów społeczeństwa. Historia krytyczna czy historia afirmatywna, a może historia bez przymiotnikowa?
