Call for Papers: „Spoiwa • sploty • konfrontacje. Relacje kulturowe w Europie Środkowej na przestrzeni dziejów”

Polsko-Słowacka Komisja Historyków
przy Instytucie Historii PAN oraz Słowackiej Akademii Nauk
mają zaszczyt zaprosić na międzynarodową konferencję

Spoiwa • sploty • konfrontacje

Relacje kulturowe w Europie Środkowej na przestrzeni dziejów

 

Europa Środkowa od czasów średniowiecza była obszarem koegzystencji i przenikania się różnych kultur, a zarazem konfrontacji między nimi. Wychodząc z założenia, że kultura jest w swojej istocie relacyjna, pragniemy skupić uwagę badawczą właśnie na relacyjności jako na perspektywie, która pomaga zrozumieć złożoną historię tego makroregionu.

Celem konferencji jest zrewidowanie sądów o relacjach między poszczególnymi kulturami, wyodrębnionymi jako osobne podmioty, oraz o relacjach w ich dynamicznych strukturach wewnętrznych; przemyślenie modeli relacyjności w obrębie kultury na przestrzeni dziejów – od średniowiecza do współczesności. Chcemy zastanowić się zarówno nad granicami kulturowymi w skali makro, jak i nad lokalnym, swojskim, kontekstem relacyjności, a także nad tym, jak doświadczenie relacyjności wpływało na światopogląd i poczynania mieszkańców tego makroregionu.

Odwołujemy się do relacyjności nie tylko w znaczeniu, jakie temu terminowi nadały dwudziestowieczna lingwistyka zainspirowana poglądami Ferdinanda de Saussure’a (relatywność sytuacyjna, struktura jako układ różnic), ale interesują nas także relacje w ujęciu transkulturowym (Wolfgang Welsch i in.), relacje centro-peryferyjne (Ján Bakoš, František Novosád i in.) i aktualne teorie komparatystyczne.

Do podstawowych zagadnień zaliczamy:

• kontakty międzykulturowe i ich pokłosie w działalności i wytworach ludzkich;
• struktury i relacje wewnątrzkulturowe: konserwatyzm i kosmopolityzm, tradycja i nowoczesność, modernizacje; siły państwowotwórcze a lokalność; mniejszości itp.;
• międzynarodowe i międzypaństwowe kontakty kulturowe: współpraca na gruncie polityki, nauki, edukacji, publicystyki, literatury, sztuki, muzyki, teatru, turystyki; prezentacje krajów na arenie światowej, tworzenie wizerunku państwowego; propaganda, wystawy powszechne itp.;
• pogranicza: tożsamość mikroregionów w świetle zmian cywilizacyjnych i politycznych, plebiscyty i ich odbicia w kulturze itp.;
• społeczności i osobowości poliwalentne i hybrydowe;
• relacje kulturowe z perspektywy chrześcijańskiego dziedzictwa Europy;
• lokalność a globalizacja: makronarracje i mikrohistorie;
• kwestia metodologii i dydaktyki historii i kultury w krajach Europy Środkowej.

Jesteśmy otwarci na propozycje referatów wykraczające poza wymienione pola badawcze, jeśli przyczynią się do poszerzenia wyznaczonych horyzontów poznawczych. Zapraszamy historyków, historyków literatury, sztuki oraz kultury, badających Europę Środkową.

Termin nadsyłania zgłoszeń to 30 kwietnia 2023 r. (na: aleksander.lupienko@ihpanstary.aionline.dev) Decyzja dotycząca przyjęcia zgłoszeń zostanie ogłoszona do końca maja 2023 r.

Konferencja odbędzie się w dniach 7–9 listopada 2023 r. w Muzeum Śląskim w Katowicach.

Językami konferencji są: polski, słowacki, angielski.

 

Organizatorzy:

• Polsko-Słowacka Komisja Historyków przy Instytucie Historii PAN oraz Słowackiej Akademii Nauk
• Muzeum Śląskie w Katowicach

Partnerzy:

• Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
• Uniwersytet im. Mateja Bela w Bańskiej Bystrzycy
• Ambasada Republiki Słowackiej w Warszawie