Termin i miejsce obrad konferencji: 23–25 października  2023, Muzeum Warszawy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN.

Termin nadsyłania zgłoszeń i abstraktów do 15 marca  2023.

Potwierdzenie uczestnictwa do 30 kwietnia 2023.

Sekretarze:

• Julian Klonowski / dr Krzysztof Zwierz (Muzeum Warszawy)
• dr hab. Aleksander Łupienko (IH PAN)

Zgłoszenia (abstrakty i krótkie CV) prosimy przesyłać na adres poczty elektronicznej: varsovia@ihpanstary.aionline.dev lub poprzez poniższy formularz.

Aby zgłosić propozycję wystąpienia na konferencji należy:

1. ściągnąć plik formularza ze strony;
2. wypełnić formularz (nie zapominając o podaniu swego adresu e-mail w formularzu);
3. wgrać plik wypełnionego formularza;
4. potwierdzić zapoznanie się z klauzulą informacyjną dot. przetwarzania danych osobowych.

Pobierz: Formularz zgłoszenia VARSOVIA

Instytut powołano do życia w 1953 r. jako jednostkę Polskiej Akademii Nauk będącej korporacją uczonych, a jednocześnie wspólnotą instytutów badawczych reprezentujących różne dziedziny nauki. Siedziba główna Instytutu mieści się w Warszawie, w dwóch połączonych kamienicach przy Rynku Starego Miasta. Obecnie Instytut ma swoje placówki w Gdańsku, Krakowie, Poznaniu i Toruniu.

Instytut prowadzi obecnie badania nad historią ziem polskich od średniowiecza po XX w., a także wybranymi problemami historii powszechnej ze szczególnym uwzględnieniem dziejów Europy Środkowej i Wschodniej.

Prowadzone w Instytucie badania o charakterze naukowo-badawczym realizowane są jako indywidualne i zespołowe projekty badawcze, których efektem są opracowania monograficzne, zbiory studiów, artykuły naukowe oraz syntezy i zarysy dydaktyczne. Badania o charakterze naukowo-dokumentacyjnym prowadzone są jako zespołowe, wieloletnie projekty naukowo-dokumentacyjne, tj. edytorskie, biograficzne, historyczno-geograficzne i historyczno-kartograficzne oraz bibliograficzne, a także prace z zakresu źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii.

Strona www: ihpanstary.aionline.dev

Muzeum powstało w 1936 r. jako Muzeum Dawnej Warszawy, oddział Muzeum Narodowego. Od 1949 r. działa jako niezależna instytucja Miasta st. Warszawy. Celem Muzeum jest gromadzenie, opracowywanie, udostępnianie i prezentowanie zbiorów. Muzeum inicjuje i pogłębia zainteresowanie miastem, kształtuje wrażliwość estetyczną, interpretuje fenomen Warszawy, aktywnie rozwija naukowe, społeczne i kulturalne życie miasta. Zbiory Muzeum to ponad 300 tys. różnorodnych obiektów. Są to świadectwa materialnego i niematerialnego dziedzictwa Warszawy. Dużą część muzealnych zbiorów stanowią dary, wśród których są kolekcje, m.in. Ludwika Gocla, Krzysztofa Klingera, pamiątki po osobach i rodzinach zasłużonych dla Warszawy, jak Kronenbergowie, Schielowie, czy Jerzy Waldorff, a także spuścizny po architektach np. Tadeuszu Nowakowskim, Zygmuncie Stępińskim czy Stanisławie Żarynie.

Siedzibą główną Muzeum jest 11 zabytkowych kamienic przy Rynku Starego Miasta, wpisanych w 1980 r. na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Muzeum Warszawy to także 6 oddziałów i 11 lokalizacji: Muzeum Warszawskiej Pragi, Muzeum Woli, Centrum Interpretacji Zabytku, Muzeum Farmacji, Muzeum Drukarstwa, Korczakianum, Barbakan, Muzeum – Miejsce Pamięci Palmiry i Izba Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy. W latach 2017–2018 w kamienicach przy Rynku Starego Miasta otwarta została nowa wystawa główna, która w 21 gabinetach tematycznych prezentuje niewielki fragment bogatej kolekcji Muzeum Warszawy.

Strona www: https://muzeumwarszawy.pl/

Organizatorzy zastrzegają sobie prawo zmian  w programie.

Dzień I
(Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 32,
Gabinet Widoków Warszawy, I piętro)

godz. 9.30–10.30 – otwarcie konferencji, powitanie uczestników i gości

Wykład wprowadzający – keynote speaker (Marcin Wicha)

Blok I (10.30–12.45)

Małe miasto na końcu świata. Przestrzenny i społeczny kształt średniowiecznej Warszawy – narracja archeologiczna – Maciej Trzeciecki (Instytut Archeologii i Etnologii PAN), Zbigniew Polak;

Relacje polityczne i gospodarcze mieszczaństwa warszawskiego z Piastami mazowieckimi w II poł. XV wieku i ich wpływ na procesy miastotwórcze – Janusz Grabowski (Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie);

Północna strona Rynku Starego Miasta w Warszawie w świetle badań archeologicznych – Zuzanna Różańska-Tuta (Muzeum Warszawy).

Dyskusja i przerwa kawowa

Blok II (12.45–15.30)

Miasto tworzą obywatele. Społeczny aspekt rozwoju miasta Stara Warszawa w perspektywie przyjęć do prawa miejskiego w końcu XVI i w XVII wieku – Krzysztof Zwierz (Muzeum Warszawy)

Burmistrz Aleksander Czamer i imigracja szkocka w dziejach Starej Warszawy (XVI–XVII w.) – Michał Zbieranowski (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk)

Skąd się wziął Skaryszew? Fakty i konteksty początków podwarszawskiej urbanizacji w I połowie XVII w. – Michał Słomski (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk)

Parantele fizjonomiczne i treściowe przestrzeni rynków staromiejskich w Warszawie i Olsztynie – Marta Szczepańska (Szkoła Doktorska Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego)

Dyskusja i przerwa obiadowa

Blok III (15.30–18.00)

Jurydyka Ordynacka w Warszawie – powstanie, przemiany i rola w kształtowaniu przestrzeni miasta – Monika Neff (Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej)

Żydowskie centra życia religijnego i ekonomicznego w Warszawie w drugiej połowie XVIII wieku i ich wpływ na rozwój miasta – Hanna Węgrzynek

„Wielka Warszawa” 1791 r. Rozwój przestrzenno-administracyjny miasta w XVIII w. – Marta Kuc-Czerep (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk)

Dyskusja

Spotkanie integracyjne w Muzeum Warszawy

Dzień II
(Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk,
Rynek Starego Miasta 29/31, sala im. J. Lelewela, II piętro)

Blok IV (9.00–11.30)

Lokalne centra w Warszawie (1800–1939) – Aleksander Łupienko (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk)

Rusyfikacja Traktu Królewskiego – Małgorzata Omilanowska (Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk)

Plac Ujazdowski jako miejsce obchodów uroczystości państwowych w II połowie XIX wieku – Andrzej Buczyński (Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego)

Centrum Warszawy w 1945 roku. Funkcja ekonomiczna, komunikacyjna, administracyjna i kulturalna – Jan Czempiński

Dyskusja i przerwa kawowa

Blok V (11.30–14.30)

Controlling the “Expansion of Amusement” – Spatial Practices, Public Spheres, and the Governance of Amusement Cultures in Fin de Siècle Warsaw – Vincent Hoyer (Instytut Historii i Kultury Europy Wschodniej w Lipsku (GWZO)

Między „Ziemiańską” a „Czytelnikiem” – warszawska kultura kawiarniana w XX wieku i jej znaczenie – Andrea Nowicka (Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Warszawskiego)

Warszawska rozrywka, a emancypacja kobiet. Teatr i miejskość– Adrianna Majerowska (Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce Uniwersytetu Warszawskiego)

Wos hert zich in Warsze? Miastowość Warszawy w międzywojennej prasie jidysz – Joanna Nalewajko-Kulikov (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk)

Dyskusja i przerwa obiadowa

Blok VI (14.30–17.00)

Projektowanie aglomeracji. Działalność urbanistyczna Zarządu Miasta 1936–1939 w świetle dokumentów ze zbiorów Archiwum Państwowego w Warszawie – Grzegorz Mika (Warszawski Modernizm)

Miasto a kolej – historia i współczesność. Analiza wpływu rozwoju infrastruktury kolejowej na rozwój przestrzenny Warszawy w zestawieniu z małymi miastami jej strefy podmiejskiej – Iwona Krawiec (Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej)

Czy Warszawa mogła być jak Walencja? Bulwary w wyobrażeniach przyszłej Warszawy na początku XX wieku – Kamil Śmiechowski (Katedra Historii Polski XIX wieku Uniwersytetu Łódzkiego, Interdyscyplinarne Centrum Studiów Miejskich)

Urbanizacja przyrody. Przemiany przestrzeni i rola zieleni miejskiej w procesie tworzenia nowoczesnego miasta – Karolina Wróbel-Bardzik (Instytut Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego)

Dyskusja i przerwa kawowa

17.00–19.00 – otwarta debata: Jak dziś pisać historię miast? – Aleksander Łupienko (Instytut Historii PAN), Halina Manikowska, Marta Rakoczy (Muzeum Warszawy / Instytut Kultury Polskiej UW), prowadzenie: Błażej Brzostek (Muzeum Warszawy / Wydział Historii UW)

Spotkanie integracyjne w Instytucie Historii PAN

Dzień III
(Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk,
sala im. J. Lelewela, II piętro)

Blok VII (9.00–11.30)

Warszawa jako kanon i tradycja wynaleziona. O sposobach konstruowania ciągłości między miastem przedwojennym i powojennym – rekonesans – Igor Piotrowski (Instytut Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego)

Trwałość, odporność, rezyliencja? Granice warszawskich parcel przed i po tzw. dekrecie Bieruta – Katarzyna Słomska-Przech (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk)

Edmunda Goldzamta przestrzenie Warszawy 1945–1956 – Marek Czapelski (Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego)

Żerań 1945–1957. Przemysłowe oblicze Warszawy – Andrzej Skalimowski (Instytut Historii Nauki im. Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów PAN)

Dyskusja i przerwa kawowa

Blok VIII (11.30–14.30)

Bronię Nowego Światu! – Grzegorz Rytel (Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej)

Plac Konstytucji w Warszawie jako salon miejski – Krzysztof Mordyński (Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego)

Wojskowa kolonizacja peryferiów Warszawy: Bemowo w czasach PRL – Paweł Brudek (Muzeum Powstania Warszawskiego)

Miasto z miasta wyrosłe. Próby językowego konceptualizowania fenomenu getta warszawskiego zachowane we wspomnieniach osób uwięzionych w murach warszawskiej żydowskiej dzielnicy zamkniętej – Agnieszka Witkowska-Krych (Instytut Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego)

Dyskusja i przerwa obiadowa

Blok IX (14.30–17.00)

Słowne tworzywo kształtowania miasta. Geograficzno-historyczne aspekty nazewnictwa miejskiego Warszawy – Paweł E. Weszpiński (Muzeum Warszawy)

Tożsamość, kontynuacja i zmiana przestrzeni miasta – Wiesława Duży (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk)

Architektoniczne know-how i manhattanizacje „hurtowników z Zachodu”. Rola zagranicznych ośrodków w kształtowaniu krajobrazu Warszawy lat 90. XX wieku – Aleksandra Stępień-Dąbrowska (Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki)

Warszawa XIX wieku jako kapitalistyczna metropolia – krytyka, przewartościowania i powroty na przykładzie stosunku do dziedzictwa poprzemysłowego – Łukasz Bukowiecki (Instytut Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego)

Czy współczesna sztuka publiczna zmienia miasto i jak to badać? – Monika Wróbel (Fundacja Skwer Sportów Miejskich), Aleksandra Litorowicz (Uniwersytet SWPS, Fundacja Puszka)

Dyskusja końcowa i podsumowanie obrad konferencji.

Program konferencji w PDF

Dla osób wygłaszających  referaty podczas konferencji oraz za teksty przyjęte do recenzji organizatorzy przewidują honoraria. Planowane jest również wydanie publikacji.

Językami konferencyjnymi są polski i angielski.

Dojazd

Muzeum Warszawy i Instytut Historii PAN znajdują się tuż obok siebie, na Rynku Starego Miasta. Na sam Rynek trzeba dojść pieszo z następujących przystanków komunikacji miejskiej: „Stare Miasto” (przystanek autobusowo-tramwajowy) oraz „Boleść”, „Kapitulna”, „Plac Krasińskich” (przystanki autobusowe). Najbliższe stacje metra to: „Ratusz Arsenał” (linia M-1) oraz „Dworzec Wileński (linia M-2 na Pradze).

Najbliższa stacja rowerów miejskich – Plac Krasińskich oraz Kapitulna.

Muzeum i Instytut nie dysponują swoimi miejscami parkingowymi, na Stare Miasto nie można też zasadniczo wjechać własnym samochodem ani taksówką. W budynku IH PAN można zaparkować rower.

Instytut Historii PAN

Instytut znajduje się w narożnej kamienicy Rynek Starego Miasta nr 29/31 (Rynek/ul. Wąski Dunaj); wejście od Rynku przez zabytkowe drzwi. Aby ktoś otworzył drzwi, trzeba zadzwonić domofonem. Szatnia jest samoobsługowa. Obrady odbywają się w sali na II piętrze. IH PAN nie ma jeszcze windy osobowej, osoby z niepełnosprawnościami prosimy o uprzedni kontakt z organizatorami konferencji z ramienia Instytutu.

Muzeum Warszawy

Muzeum zajmuje całą północną pierzeję Rynku Starego Miasta, prostopadłą do tej, na której znajduje się kamienica IH PAN. Na salę obrad wchodzi się przez wejście dla zwiedzających, Rynek Starego Miasta 42. Od wejścia kierujemy się na lewą stronę i przechodzimy przez hol recepcyjny na parterze. Po prawej stronie dostrzeżemy windę, którą wjedziemy na salę obrad (I piętro – Gabinet Widoków Warszawskich). Na parterze, po lewej stronie, naprzeciwko windy, znajdują się schody, którymi zejdziemy do szatni i toalet. Na salę konferencyjną możemy dostać się również schodami w sąsiedniej kamienicy, do której możemy wejść przez przedsionek wejściowy (kierujemy się wtedy od wejścia na prawo).